آشنایی با توانمندیها و فعالیتهای آزمایشگاهی اداره کل استان مرکزی

      در قرن حاضر حفاظت از محیط زیست و جلو گیری از تخریب آن بعنوان یکی از شاخصهار مهم توسعه یافتگی کشورها محسوب می شود . این موصوع در اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به وضوح نمایان است :
      در جمهوری اسلامی ، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند ، وظیفه عمومی تلقی می گردد . از این رو فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند ممنوع است .
      محیط زیست ما با همه موجودات و انواع مخلوقاتی که در آن است تمام اجزایش به هم مرتبط است حوادثی که پدید می آید مانند حلقه های زنجیر بهم پیوسته است و کمترین تغییر و دگرگونی که در یک جزء از محیط زیست اتفاق می افتد باعث می شود که کل عرصه محیط زیست وضع دیگری به خود بگیرد . ظرفیت اکوسیستمها برای پذیرش تغییرات در محیط زیست محدود است و اگر چه طبیعت خود دارای توانایی مقابله با تغییرات است ولی امروزه مشخص شده است که سرعت بازسازی طبیعی در حد تخریب نبوده و در نتیجه فرایند تخریب محیط بصورت غیر قابل بازگشتی در حال پیشروی است . البته در فرایند توسعه نمی توان انتظار داشت که بدون تغییرات در محیط ، رشد صنعتی و اقتصادی امکان پذیر گردد . متخصصان محیط زیست نیز به دنبال چنین امر محالی نیستند لیکن این حقیقت نیز برای همه روشن شده که بدون رعایت اصول توسعه پایدار و حفظ محیط زیست نمی توان آینده مطلوبی را برای نسل حاضر و آینده تصور کرد . کشور ما به لحاظ اینکه از نظر توسعه صنعتی و حل مشکلات زیست محیطی در ابتدای راه قرار دارد ، بایستی جهت دستیابی به راه حل های اساسی قاطعانه بلاش نماید . به موجب قوانین و مقررات کشور آلودگی های صنعتی اعم از جامد ، مایع و گاز باید تحت کنترل باشند در این راستا جهت نظارت و شناسایی منابع آلوده کننده پایشهای دوره ای صورت می گیرد که شامل پایشهای اداره کل ( بعنوان آزمایشگاه مرجع ) و خود اظهاری در پایش توسط آزمایشگاه های معتمد ( بخش خصوصی ) می باشد .
                      
      آزمایشگاه هوا
هدف :
¨    پایش هوای محیط
¨    پایش گازهاو ذرات خروجی از
¨     دودکش صنایع
  
پارامترهای مورد اندازه گیری:
هوای آزاد محیطی(Ambien Air ) :
¨    ایستگاههای ثابت و سیار :
-         ذرات ( PM2/5 , PM10 )
-         گازها ( (CO ,SO2, NOx , O3, VOC , C-NH3  
¨    دستگاههای پرتابل :
- گازها ((CO, CO2 ,SO2, NO2 , NO , O3, H2S , NH3  
- ذرات( PM2/5 , PM10, PM1 )
دودکش کارخانجات:
¨    ذرات TSP
¨    گازها((CO, CO2 ,SO2, NO2 , NO, NOx , O2, H2, CxHy  
پارامترهای هواشناسی:
¨    ثابت ( رطوبت ، سرعت و جهت باد ،فشار و دما )
¨    پرتابل ( سرعت باد )
 تجهیزات :
¨    دستگاه ذرات
¨    آنالیزور گازها
¨    نمونه گیر دودکش
 ¨آزمایشگاه هوا – منابع سیار
هدف :
اندازه گیری گازهای خروجی ازاگزوز
 پارامترهای قابل اندازه گیری:
گاز ( O2, CO2 ,CO ,HC)
نسبت اختلاط هوا به سوخت
 تجهیزات :
دستگاه سنجش گازهای خروجی از اگزوز
(خودروهای بنزینی)HORIBA
 ¨آزمایشگاه هوا – سنجش صدا و ارتعاش
هدف :
اندازه گیری صدا و ارتعاش در محیط
 پارامترهای مورد اندازه گیری :
- تراز معادل صوت ( Leq)
- تراز فشار صوت ( SPL )
- حداکثر تراز صوت (Lmax)
- حداکثر تراز صوت ( Lmin )
- تراز پیک ماکزیم (PeaK)
نمونه های مورد سنجش :
-         صدا در محیط باز
-         صدا در محیط بسته
-         ارتعاش محیطی
تجهیزات :
دستگاه صدا سنج
دستگاه صدا و ارتعاش
          
                       آزمایشگاه
آزمایشگاه شیمی آب و فاضلاب
هدف:
  سنجش پارامترهای فیزیکی و شیمیایی
 در نمونه های آب و فاضلاب به منظور
 شناسایی آلاینده های زیست محیطی
  
پارامترهای مورد اندازه گیری:
) CODمقدار اکسیژن مورد نیاز واکنشهای شیمیایی (
BOD (مقدار اکسیژن مورد نیاز واکنشهای بیولوژیکی) –DO
نیترات – سولفات – سولفید – سولفیت – قلیائیت  – سختی ( کل – کلسیم – منیزیم )- AL –NH3 – F – K- CL  - Mn - Cu
قابلیت هدایت الکتریکیEC – کل جامدات معلق TSS
کل جامدات محلولTDS – کدورت – دما – کلراید – PH
دترجنت – فسفات – آمونیم – CN- Zn-Cr-Ni-AL-Fe
 
نمونه های مورد سنجش:
 آب ( آشامیدنی – سطحی – زیر زمینی )
پساب ( صنعتی – کشاورزی – شهری )
 
 تجهیزات:
اسپکتروفتومتر- هدایت سنج – کدورت سنج -
اسپکترو فتومتر DR 5000 –دستگاه اندازه گیری فاکتورهای آب و فاضلاب Wagtech
PH متر -  COD متر -  BODمتر-U 10  
   
آزمایشات فوق بر طبق آخرین روشهای
 standard Method  انجام شده
 و نتایج حاصله با استانداردهای
 کتاب قوانین و ضوابط زیست محیطی
 مقایسه می گردد.
  
 آزمایشگاه میکرو بیولوژی
 هدف :
    سنجش کمی و کیفی مشخصات بیولوژی
 آب و فاضلاب به منظور شناخت آلاینده های
 زیست محیطی و وضعیت اکو لوژیک منابع آب
پارامترهای مورد آزمایش:
 ·       شمارش کل کلیفرم هاو کلیفرم گوارشی
·       شمارش استرپتوکوکوس فکالیس
·       تشخیص نوع کلیفرم گوارشی
·       رنگ آمیزی گرم باکتریها جهت شناسایی  
و بررسی شکل میکروسکوپی
·       نمونه برداری و بررسی تعداد تخم انگل و نوع نماتد
·       شمارش باکتریهای هتروتروفیک
 
نمونه های مورد سنجش:
 آب (سطحی و زیر زمینی )
پساب (صنعتی – کشاورزی- شهری )
  
تجهیزات:
 میکروسکوپ– استریو میکروسکوپ
انکوباتور – بن ماری – فیلتر هولدر
آون – اتو کلاو – ترازو - لوپ
 
 منابع و روشها :
 روشهای موجود در استاندارد متد:
روش M.P.N و روش M.F
  
 آزمایشگاه سنجش فلزات سنگین و مواد آلی
 هدف :
·       سنجش فلزات سنگین و کمیاب در
نمونه های مختلف از آب و خاک و هوا.
·       اندازه گیری مواد آلی و سموم
 در نمونه های مختلف جهت شناسایی
 آلاینده های منابع آب و خاک و هوا.
 
تجهیزات :
 دستگاه جذب اتمی
دستگاه  GC
 
                                خود اظهاری در پایش
 
       حفاظت از محیط زیست یکی از نگرانیهای جوامع بشر امروزی به شمار می رود . گستردگی فعالیتهایی که می توانند بر محیط زیست تاثیر منفی داشته باشند و لزوم پایش و کنترل آنها بر کسی پوشیده نیست . برای پایش منابع آلودگی ، روشهای مختلفی وجود دارد . در روش سنتی همه کارها به عهده دولت دیده شده است . اما با توسعه و گسترش منابع آلودگی از یک طرف و لزوم کوچک شدن حجم دولت ، بویژه کاهش تصدی های دولت از طرف دیگر ، حکم می کند که در این دیدگاه سنتی تغییری اساسی حاصل شود .
      یکی از روشهای پایش منابع آلوده کننده خود اظهاری در پایش می باشد . در این روش مسئولین واحدها موظف می شوند تا وضعیت آلودگی خود را به سازمان حفاظت محیط زیست گزارش کنند .
مستندات قانونی
ماده 61 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی :
     دولت مکلف است طرح خود اظهاری برای پایش منابع آلوده کننده را آغاز نماید .  کلیه واحدهای تولیدی ، خدماتی و زیربنایی باید    بر اساس دستورالعمل سازمان حفاظت محیط زیست توسط یکی از آزمایشگاههای معتمد سازمان نسبت به نمونه برداری واندازه گیری آلودگی ها و تخریبهای خود اقدام و نتیجه را به سازمان مذکور ارائه دهند .واحدهایی که تکالیف این بند را رعایت ننمایند مشممول ماده 30 قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب 3/2/1374 خواهند بود .
.
سه‌شنبه 23 مهر 1398