سیمای طبیعی

رودخانه ها

  • رودخانه شراء
   سرشاخه رودخانه قره چای با نام رودخانه شراء پس از خروج از محدوده استان مرکزی «در پایین دست ایستگاه هیدرومتری جوشیروان» و به نام رودخانه قره چای در راستای جنوب به شمال طی مسیر نموده و در استان همدان پس از اتصال شاخه دیگر به این رودخانه در مسیر غرب به شرق حرکت می نماید و پس از عبور از ایستگاه هیدرومتری خماجین با دیگر در بخش شمالی استان مرکزی وارد استان می گردد .
آبدهی متوسط دراز مدت رودخانه شراء در محل ایستگاه پل دوآب (میانگین 35 ساله)
متوسط سالیانه 4.60m3/s
ماکزیمم سالیانه 8.99m3/s
می نیمم سالیانه 0.87m3/s
 
  • رودخانه قره چای
   حوزه آبریز قره چای تا محل خروج نهائی از استان مرکزی وسعتی معادل 23637 کیلومترمربع را شامل میشود . بلندترین ارتفاع این حوزه معادل 3350 متر از سطح دریا و جنوب غربی استان مرکزی و کمترین ارتفاع آن 860 متر در ناحیه شمال شرقی در محل خروج از استان می باشد .
   طول این رودخانه از سرشاخه تا محل ایستگاه هیدرومتری پل عسگرآباد (در نزدیکی محل خروجی از استان مرکزی) حدود 458 کیلومتر میباشد . در 17 کیلومتری پایین دست سد ساوه ، رودخانه مزلقان به رودخانه قره چای پیوسته و سپس با نام رودخانه قره چای تا محل ایستگاه پل عسگرآباد طی مسیر می نماید . طول رودخانه مزلقان تا محل اتصال به رودخانه قره چای معادل 108 کیلومتر میباشد رودخانه قره چای در محدوده شمالی استان مرکزی و در راستای غرب به شرق از این استان خارج و وارد استان قم میگردد .
آبدهی متوسط دراز مدت رودخانه قره چای در محل ورود به سد ، ایستگاه جلایر (میانگین 35 ساله)
متوسط سالیانه 8.39m3/s
ماکزیمم سالیانه 23.14m3/s
می نیمم سالیانه 1.41m3/s


  • رودخانه قمرود
   حوزه آبریز رودخانه قمرود تا محل خروج از استان مرکزی دارای مساحت 10310 کیلومترمربع میباشد . بلندترین ارتفاع این حوزه واقع در استان اصفهان در ناحیه جنوبی این حوزه و معادل 3814 متر از سطح دریا کمترین ارتفاع آن در ناحیه شرقی استان مرکزی (در محل خروج از استان) و معادل 1300 متر می باشد .
   رودخانه قمرود از دامنه های شرقی سلسله جبال زاگرس سرچشمه گرفته و پس از طی مسیر در استان اصفهان از ناحیه جنوبی وارد محدوده استان مرکزی می گردد و در راستای جنوب غربی به شمال شرقی از محدوده شرقی استان مرکزی خارج و به دریاچه حوض سلطان در محدوده استان قم تخلیه می گردد . شاخه اصلی و پرآب این رودخانه را ، رودخانه خرقاب (که در بالادست به نام رودخانه دربند خوانده میشود) تشکیل میدهد . این شاخه پس از دریافت جریانهای سطحی ، شاخه های فرعی دیگر در جهت جنوب به شمال جریان می یابد . بر روی این رودخانه در سال 1333 و در محل اخته خوان ، سد مخزنی گلپایگان احداث گردیده است . رودخانه دربند در پایین دست سد مخزنی گلپایگان پس از دریافت جریانهای سطحی شاخه خوانسار به دشت گلپایگان وارد شده و در پایین دست دشت مذکور خرقاب را تشکیل داده که در راستای شمال به جنوب جریان می یابد . رودخانه خرقاب پس از عبور از تنگه باریکی در نزدیکی محل گلماگرد (جلماجرد) با رودخانه خمین که در استان شرق به غرب جریان دارد) تلاقی می نماید . پس از اتصال رودخانه های خرقاب و خمین ، رودخانه با نام لعل بار طی مسیر نموده و پس از طی مسافتی حدود 15 کیلومتر شاخه فرعی دیگری بنام دربند شور به آن متصل میشود . رودخانه قمرود در پایین دست این شاخه پس از دریافت جریانهای سطحی رودخانه های شور و ازنا وارد مخزن سد پانزده خرداد میگردد . این سد در سال 1371 بر روی رودخانه قمرود احداث گردیده است . طول رودخانه قمرود تا محل ایستگاه هیدرومتری دودهک (در نزدیگی محل خروجی از استان مرکزی) حدود 171 کیلومتر و مساحت حوزه آبریز آن تا محل این ایستگاه حدوداً 10250 کیلومترمربع میباشد .
آبدهی متوسط دراز مدت رودخانه قمرود در محل ورود به سد پانزده خرداد(ایستگاه باقرآباد)
متوسط سالینه 4.81m3/s
ماکزیمم سالیانه 16.82m3/s
می نیمم سالیانه 0.13m3/s
آبدهی متوسط دراز مدت رودخانه قمرود در محل خروج از استان مرکزی به قم (ایستگاه دودهک)
متوسط سالیانه 5.4m3/s
ماکزیمم سالیانه 23.94m3/s
می نیمم سالیانه 0.18m3/s

  • رودخانه تیره
   حوزه آبریز سرشاخه رودخانه تیره که تا محل خروج از محدوده استان (درناحیه جنوب غربی استان ، دارای مساحت 666 کیلومترمربع میباشد . بلندترین ارتفاع این حوزه معادل 2974 متر از سطح دریا و کمترین آن در مح خروج از استان و معادل 820 متر از سطح دریا میباشد . بخشی از حوزه آبریز این رودخانه در استان اصفهان و قسمت اعظم آن در محدوده جنوبی و شرقی استان مرکزی واقع شده است .
   بخشی از حوزه آبریز رودخانه تیره در محدوده جنوب غربی استان مرکزی واقع شده است . سرشاخه های رودخانه تیره در محدوده این استان شامل رودخانه های قلعه نو و بزرگ میباشد . رودخانه قلعه نو از ارتفاعات کوه سد دره در 15 کیلومتری جنوب شهر شازند (آزادشهر) واقع در جنوب غربی محدوده استان مرکزی سرچشمه گرفته و در مسیر شمال به جنوب جریان می یابد . رودخانه بزرگ از ارتفاعات وز کوه در 23 کیلومتری شرق شهر شازند (در جنوب غربی این دو رودخانه در حوالی روستای کمال صالح به یکدیگر متصل و رودخانه دوآب را بوجود می آورند . در حال حاضر سد کمال صالح (واقع در پایین دست روستای کمال صالح) بر روی رودخانه دوآب از سر شاخه های رودخانه تیره در حال ساخت است . رودخانه تیره در پایین دست سد کمال صالح از محدوده استان مرکزی خارج و در راستای شرق به غرب طی مسیر می نماید .
آبدهی متوسط دراز مدت رودخانه تیره در محل سد کمال صالح
متوسط سالیانه 3.544m3/s
ماکزیمم سالیانه 7.728m3/s
می نیمم سالیانه 0.670m3/s
رودخانه تفرش
این رودخانه از بلندیهای گیان و عبدالله سرچشمه گرفته که در گذر از مناطق مختلف آن را به اسامی محلی چون خلجان و آب کمر می نامند . این رودخانه از شمال خاوری بازرجان و دادغان گذشته و در عزالدین با رودخانه قره چای یکی میشود.